بنام خداوند بخشنده مهربان
تاريخچه انتشارات جمال
نشر جمال در سال 1379 توسط حجت الاسلام عليرضا سبحاني نسب در شهر مقدس قم پا به عرصه وجود گذاشت. اکنون که يک دهه از تاسيس اين نهاد پر برکت گذشته، بيش از ششصد عنوان کتاب در اين انتشارات به زيور طبع رسيده و مخاطبان ويژه خود را به دست آورده است. شما در اين سي دي تنها بخشي از بهترين آثار اين انتشارات را ملاحظه خواهيد کرد و براي اطلاع بيشتر ميتوانيد به پايگاه اطلاع رساني اين انتشارات مراجعه نماييد.(Jamalnashr.ir)
در اين نوشتار به چند نکته لازم درباره انتشارات جمال خواهيم پرداخت:
رويکردهاي فرهنگي انتشارات جمال
-
نشر جمال براي بالا بردن کميّت فروش آثارش، کيفيّت برتر را هدف گرفته است. ما به برکت کيفيّت بخشيدن به توليدهايمان به فروش بالاتر فکر ميکنيم؛ امّا کيفيّت را قرباني نميکنيم. شعار هر روز يک کتاب براي يک مدير، زماني افتخار به شمار مي آيد که کيفيّت و ارزشمندي اثرش قابل دفاع باشد. منظور از کيفيّت تنها زيبا بودن شکلي اثر و بستهبندي درست کالا نيست؛ بلکه منظور ما تهيه و توليد محتواي بومي منطبق با دستورات کارشناسيشدة دين است. هر چند توجه به زيبايي اثر و درست نمودن شکل آثار مکتوب نيز يکي از نکات مهم براي برقرار کردن با مخاطبان است.
-
بسياري از معارف ديني ما هنوز فرصت عرضه درست به دست نياوردهاند. گاهي اساسا به برخي از معارف ديني پرداخته نشده و گاهي با پيکري از معارف ديني روبهرو ميشويم که سرش گنده و دستش کوتاه است، به برخي از معارف ديني چنان پرداختهشده که ديگر هيچ مسئلة ناتمام در آن عرصه نخواهيد يافت؛ اما متاسفانه در برخي عرصه ها چنان معارف ديني محجور ماندهاند که شما سابقه اي از تحقيق در آن زمينه نمييابيد. ما در نشر جمال به دنبال کشف اين سرزمينهاي ناشناختة معارف هستيم تا تشنگان معارف را به دانستيهاي تازه يا ايماني قوي برسانيم. متاسفانه در ارائه معارف ديني، توازن درستي نداريم و همين کاستي بزرگ، مسئوليت بزرگتري پيش روي محققان، نويسندگان و ناشران قرار داده است. پرداختن به بخشهاي متنوع فقهي -که در جاي خود بسيار لازم است- و ورود نکردن به بحثهاي اخلاقي و سيره اهل بيت عليهم السلام به صورت کارشناسانه، عرصه را براي کساني که تنها سوز ترويج معارف را داشته و از کارشناسي لازم برخوردار نبوده اند باز کرده و آنان با ارائه کارهاي ضعيف و گاهي زيانبار، ادامة راه را سخت و سنگين نموده اند.
-
در تبيين معارف ديني گاهي اهل بيت عليهم السلام شاه کليدهايي به ما داده اند که ما بايد آنها را دنبال کنيم و از آن خوراکهاي ارزشمند ديگري توليد کرده، به جامعه ارزاني دهيم؛ به عنوان مثال امام صادق عليه السلام در روايتي که با مفضّل سخن گفت، نکاتي را درباره توحيد بيان فرمود و آدمي را به برخي از اعضاي خودش يا آفرينش طبيعت و حيوانات راهنمايي کرد. جريان دادن توحيد در همه زمينه ها و توليد معارف خداشناسي با توجه دقيق به جلوه هاي بسيار ديگري که اطرافمان وجود دارد وظيفهاي است که پيش روي محققان بر زمين مانده است. گويا اينکه در قرآن آمده: «فانظر الي الابل کيف خلقت» تنها براي توجه به خلقت شتر آمده است و اگر کسي به خلقت فيل يا زرّافه توجه کند دست قدرت و حکمت خداوند را نميبيند. نشر جمال در تلاش است تا اين عرصه را به خوبي شناسايي کرده، خطوط کلي اهل بيت عليهم السلام را بشناسد و از آنها بهره ببرد و به ديگران نيز ياد دهد.
-
ما به اين باور رسيده ايم که با حفظ تمامي ارزشهاي تشيّع و کوتاه نيامدن در بحثهاي کلامي بايد به توليد آثار فاخر بسياري اقدام نمود که براي تمامي مذاهب جهان اسلام مفيد و ارزشمند باشد؛ همچنان که ميشود کارهايي از معارف اسلام ارائه داد که مسيحيت نيز بتواند از آن آثار بهرهمند شود. نشر جمال براي سالهاي آينده، چندين اثر جهاني از معارف ديني اسلام در دستور کار دارد که به لطف و عنايت حضرت حق اين کار به زودي به ثمر خواهد نشست. ما بايد لذّت سخنان اهل بيت عليهم السلام را به جهانيان بچشانيم.
-
نويسنده بايد محتواي ارزشمند خود را در قالب متناسب محتوا عرضه نمايد. هماهنگي کامل يک محتواي خوب با قالبي مناسب، مخاطب را به مطالعه و پذيرش مطلب علاقهمند ميکند. نشر جمال در اين رابطه نصاب هاي بسيار خوبي براي ارائه معارف ديني از نظر شکل و قالب و تناسب محتوا و تصاوير يا ديگر اجزاي يک اثر فاخر به جامعه نشر ارائه داده و بدون هيچ ترسي از انگ عرضة کار ديني -که براي برخي از ناشران افت پرستيژ يا کاهش فروش به شمار ميآيد- کارهايش را بسيار زيبا و دوستداشتني ارائه داده که همه قشرهاي جامعه با سليقههاي مختلف، آن را ميپسندند. اگر تناسب محتوا و شکل محفوظ بماند، مخاطبان ماندگار ميشوند و اين يکي از نشانه هاي توفيق ارائه معارف ديني است.
-
تبادل اطلاعات با فرهنگهاي ديگر، کاري پسنديده به شمار ميآيد و در معارف ديني نيز سفارش شده است كه حتما در کسب دانش از مرزهاي جغرافيايي و حتي از مرزهاي قومي و مذهبي نيز عبور کنيد و هيچ چيز را مانع دانش آموزي ندانسته اند. اسلام هرگز نگفته با کساني که مرزهاي اخلاقي را رعايت نميکنند معاشرت نداشته باشيم؛ بلكه دانشجويي از آنان را اجازه داده، البته با رعايت موازيني که دين خود را از دست ندهيم يا اخلاق آنان را کسب نکنيم. اين اهتمام اسلام نبايد مسلمان را چنان در گرفتن اطلاعات از ديگران غرق کند که گويا يا مرعوب دانش آنان شده يا هويت خود را فراموش کرده و همه چيز را از آنِ ديگران ميشمارد. برخي ناشران غرق در ترجمه شده اند و چنان به اين امر اهتمام دارند که گويي اين مرز و بوم يا اين آدمها توان هيچ کاري ندارند. نه پيشينه علمي درخوري دارند و نه انديشهاي براي بروز دادن. آنچه راقي و برتر و شايسته است از آن ديگران است و بس. نشر جمال هرگز تعامل با ديگر فرهنگها را نفي نميکند و در جاي خود ارزش ترجمه را نيز به خوبي ميشناسد؛ اما هرگز از توليد محتواي بومي و بهره جستن از معارف ناب ديني غفلت نورزيده و به خوبي دريافته است که نسخة شفابخش اين مردم و نياز مبرم اينان را در ترجمهها نميتوان يافت. اگر نسخه آنان درمانگر بود، خودشان را تاکنون درمان کرده بودند؛ بنابراين جنس نياز اين مردم چيز ديگري است و مخاطب اين سرزمين نسخه اي ديگر را طلب ميکند و ما بايد همان نياز را پاسخ دهيم نه چيز ديگر را. و پاسخ اين نياز، تنها نزد خاندان پاک پيامبر و دانش آموختگان اين مکتب است. ما به جرئت ميگوييم كه جامعه امروز ما نيازمند ترجمه نيست و اين بينيازي از ترجمه يک حس کاذب نيست بلکه از محتواهاي غني اين روزگار به خوبي ميتوان اين ايده را ثابت کرد.
-
ما بر اين باوريم که براي خلق آثار ديني ارزشمند و مفيد بايد ابتدا نيازسنجي کرد. توليد آثار در اتاقهاي فکر بدون ارتباط با مخاطبان و نياز واقعي آنان، آثار کارا توليد نميکند. در حقيقت، اتاق فکري که پنجره اي به سوي واقعيت ها نداشته باشد اتاق فکر نيست. کساني که ميخواهند آثار اثرگذار توليد نمايند حتما بايد با مخاطبان ارتباط رودررو داشته باشند. مطالعه کتابخانه اي در خلق آثار ديني اگر پس از شناخت درست نياز و سنجش ابعاد آن باشد، کارساز و مفيد خواهد بود و گرنه بيشتر آثاري که توليد ميشود تنها براي نگه داشتن در کتابخانهها ارزشمند و مفيد است. از اين رو، کساني که از سر دلسوزي يا داشتن آرزوهاي نرسيده کتابي مينگارند هر چند ماجورند، ولي باري از دوش نيازهاي جامعه برنميدارند. کسي که در کودکي عاشق نبردهاي پيامبر بوده، چون دستي بر آتش يافته جنگهاي پيامبر را مينويسد و منتشر ميکند و آرزوهايش را به خوبي پاسخ ميدهد؛ ولي چه بسا نياز فرزندش چيز ديگري باشد.
-
امروز در بسياري از زمينه هاي نوشتاري، زمان منتاژکاري يک اثر به سر آمده است. روزگاري يک نفر کاري را تحقيق ميکرد، ديگري آن را بازنويسي ميکرد و فرد ديگري آن را تدوين و در پايان، کاري ارائه ميشد که مخاطب آن را ميپسنديد و ميخواند. هر چند در برخي از زمينه ها اين روش هنوز جواب ميدهد، اما ظرافتهاي نگارش در عرصه موضوعات ديني چنان دقيق و حساس است که روش يادشده نتايج بسيار تلخي به بار ميآورد. امروز ما در بيشتر زمينهها نيازمند متخصصاني هستيم که زبان مخاطب را به خوبي بشناسند و بتوانند حرف دلشان را به مخاطب برسانند. در انتقال يک تحقيق هرگز حس نويسنده به بازنويس منتقل نميشود تا او هم حس نويسنده را بازنويسي کند. نويسندة کودک، خود بايد با ادبيات کودکان آشنا باشد تا بتواند حس خود يا زمان تاکيد و نتيجه گيري را به درستي در دل نوشته خود بکارد که به موقع از کودک انتظار درو داشته باشد.
-
در اين روزگار، فروش سازماني براي کمک به ناشران امري مفيد به شمار مي آيد و اين فرصت براي يک ناشر غنيمت است؛ اما فروش سازماني هرگز معيار خوبي براي موفقيت يک اثر نيست. فروشهاي سازماني نبايد حجاب توليد اثرهاي فاخر و ارزشمند شود. گاهي ناشر به دليل ارتباطات، آثارش را به سرعت ميفروشد و شمارگان بالا يا نوبت چاپ متعدد را دليل توفيق خود ميشمارد. ارتباط واقعي زماني به وجود ميآيد که مخاطبان اصلي يک اثر آن را شخصا خريداري کنند و از آن لذت ببرند. کتابهاي هديهاي براي ايجاد انگيزه مطالعه کردن خوب است؛ اما دليل برتري و توفيق يک اثر به شمار نميآيد.
-
ما معتقديم با به رسميّت شناختن حقوق معنوي کساني که در توليد آثار ارزشمند موثرند ميتوان اثربخشي کارهاي فرهنگي را بالا برد؛ از اين رو با روش هاي غير فرهنگي هرگز نميتوان کار فرهنگي کرد.
-
همانگونهكه پيروزىانقلاب اسلامى و موفقيت در حماسة دفاع مقدّس مرهون حضور همه اقشار ملّت بوده، دفاع از ارزشهاى ملّى و اسلامى كشور عزيزمان نيز بايد با حضور و همّت همه اقشار صورت پذيرد. فعاليّت عناصرو سازمانهاى فرهنگي، هرگزمسئوليت ديگرافراد ملّت را كم نمىكند . همه اقشار ملّت بايد نسبت به رشد و بالندگىفرهنگىكشور احساس مسئوليت كنند و در حدّ توان در اين راه بكوشند و بجوشند . بر شخصيتها و سازمانهاى فرهنگىكشور لازم است كه زمينه حضور همگانىملّت را در كار بزرگدفاع از فرهنگفاخر ايران اسلامى فراهم آورند و از ايجاد مانع در راه فعاليّت فرهنگىاقشار مختلف مردم پرهيزكنند.
-
هر چندانجام اقدامات سلبى (نقد، نفى، مقابله انتظامى و قضايى با محصولات نازل يا مخرّب فرهنگى) درجاى خود ضرورى و لازم است، ولى تا وقتى كه آثار ممتاز و مناسب كيفى و محتوايى پديدنيايد و در اختيار مردم عزيز كشورمان قرار نگيرد،به هدف مطلوب و اصلاح امور فرهنگىنخواهيم رسيد . بهترين راه مبارزه با هجوم فرهنگىدشمن ،تغذيه مناسب دل و ذهن جوان و نوجوان ايرانى است. با پديدآمدن يك محصول ممتاز فرهنگى،به همان اندازه عرصه بر محصولات مخرّب فرهنگىتنگمىگردد؛پسهمگانبايد براى عرضه محصولات فاخر فرهنگىبكوشند .
-
متاسفانه وقتى از تلاش هاى گوناگونفرهنگىسخن به ميان مى آيد ، عده اى از افراد فرهنگىكه گاهسوابق درخشانى نيز در اين ميدان دارند، مىگويند: انتشاريك كتاب خوب يا انجام يك سخنراني روشنگريا برگزارىيك دوره آموزشى چهفايده اى دارد؟ آيا با اين كارها جامعه اصلاح مى گردد؟آيا با يك گلبهار مىشود؟ اين گروهبا بيان سخنهاي ياسآلود ضمن آنكه راه هر گونهتلاش را سد مى كنند، راه را براى هجوم دشمن نيز هموار مى سازند و آخرين سنگرهاىدفاعى اهل دين را نيز به دشمن مى سپارند. درست است كه با يك گلبهار نمى شود، اما اگريك سوم مردم شهرى هر كدام يك گلزيبا جلوى خانه هاى خود بكارند، همه شهر معطر و زيبا مى شود . ما از بزرگاندين آموخته ايم كه يك عمل خوب به همان اندازه به اصلاح امور مدد مى رساند. رسول خدا(ص) در روايتى به امام على (ع) فرمودند: «اگرخدا به وسيله تو يك نفر را هدايت كند براى تو از آنچهخورشيد بر آن مى تابد بهتر است.» قرآن نيز احياى يك انسان را، احياى همه انسانها مىداند. آيا براى معتقدان به اين فرهنگجايز است كه تلاش هاى خود را كوچكبشمارند و به بهانة وجود فساد، مروّج ياس و نااميدى -كه مادر همه بدبختى ها و فسادهاست- بشوند؟! از اين رو، همه وظيفه داريم كه در حدّ توان در راه اعتلاى دين بكوشيم و حتى از اقدامهاي به ظاهر كوچك-مانند خريدن يك كتاب خوب براى فرزندمان يا آموزش روخوانى قرآن به يك كودك مسلمان- دريغ نورزيم كه در حساب پروردگار،اعمال نيك آنگاهكه با نيّت پاكانجام پذيرندبسى بزرگو ارزشمندند .
-
مردم مسلمان ايران همواره از آثار ارزنده دينى استقبال كردهاند و هر گاهاثرى با محتواى خوب و شكلى زيبا پديدآمده با استقبال عمومى روبهرو گشتهاست . آنچهمردم ادبدوست و هنرپرورايران از آن رويگرداناند،آثار مذهبى نازل و خلاف شأن مذهب و دين است . بر فعّالان عرصة فرهنگفرض است كه با تعهد كامل به پديدآوردن محصولات مذهبى اقدام كنند و به بهانههاى مالى و غير آن، از توليد آثار نازل مذهبى - كه زيان آن بيش از سود آن است - بپرهيزند.
-
هرگزنمىتوان چاپيك مجموعة قرآنى يا حديثى را به مفهوم نشر معارف قرآن و حديث دانست. چه بسا يك كتاب حديثى يا قرآنى چاپشود، امّا هرگزبر دل و جان اثر نكند و خواننده را به سرچشمهكمال نزديك نسازد . همه بايد دنبال نشر معارف دين باشيم نه صرفاً چاپآيات و روايات . در نشر حديث بايد سليقه، نياز، احساسات، عواطف و ادبيات ويژهمخاطب مورد توجه قرار گيردو اثر منتشر شده واقعاً به او سود رساند؛ اما چاپحديث حتى اگرخواندنى هم باشد ، ماندنى و احياگرنخواهد بود .
-
در توجّه به نيازهاى فرهنگىنبايد هيچامرى مانع و حجاب كار ما قرار گيرد؛ ازاين رو شكل ، قالب ، حجم يا قضاوت افراد كوتهبين نبايد مانع از پديدآوردن آثار مورد نياز جامعه باشد . فيلسوف بزرگعلامه شهيد مرتضى مطهرى به رغم نهى برخى از دوستان، كتاب داستان و راستان مىنويسد و اجازه نمىدهد كه لقب فيلسوف يا شارح كتاب اصول فلسفه و روش رئاليسم مانع از تأليف يك كتاب ارزنده براى جوانان و نوجوانان گردد. با توجه به مطالب ياد شده ، دوستانِ شما در نشر جمال بهعنوان يك تكليف شرعى و ملّى براى احياى فرهنگاسلام ناب و نشان دادن پيشينةفرهنگىايران اسلامى از هيچكوششى دريغ نكرده و خود را وقف اين مهم نمودهاند . نشر جمال با ارائة آثار ايجابى و نشان دادن الگوهاىموفق محتوايى و شكلى و روى آوردن به ترويج احاديث و آيات قرآنى با ادبيات و شكلى متناسب با سليقه مخاطبان، توانسته به بسيارى از تشنگانمعارف الهى، جرعهاى از معارف ناب بنوشاند.
همچنينسربازان فرهنگىنظام در مؤسسه فرهنگىانتشاراتى جمال با ايجاد سامانه طرحهاى فرهنگىتلاش دارند در دفاع فرهنگىاز مرزهاى عقايد و اخلاق اين سرزمين پاكو مقدّس، به وظيفة تاريخي و شرعي خود ان شاء الله عمل كنند. نقدها و طرحهاى سازنده شما را با خوشحالى فراوان مىپذيريمو از شما تشكر مىكنيم .
به اميد ظهور قائم خاندان پيامبرصلى الله عليه وآله و سلم